Güdümlü Tanksavar Füzeleri!

Güdümlü Tanksavar Füzesi
Anti Tank Guided Missile (ATGM)

Tankların imhası, etkisiz hale getirilmesi amacıyla üretilen güdümlü füze sınıfında bulunan silahlardır.

Görevi ağır zırhlı tank veya zırhlı savaş araçlarını vurmak ve yok etmektir.

ATGM’ler genellikle atış menzillerine göre tek kişi tarafından omuzdan, bir askeri birlik tarafından kurulan üç ayaklı tripod ve araç üzerinde bulunan kaidelerden, uçak ve helikopterden fırlatılabilir.

Yeni geliştirilen tek kişilik taşınabilir ATGM’ler çok uzak mesafelerden sahip oldukları güçlü savaş başlıkları sayesinde günümüz modern ana muharebe tanklarını tek bir atışla imha edebilir.

Ayrıca bahsetmek gerekir ki anti-tank füzelerinin ortaya çıkıp, bugünkü popüler hale gelmesi ve savaş sahnesini değiştirmeye başladığı 1973 yılına kısaca bir gitmek gerekir. Ne oldu 1973 yılında? O yıl Arap-İsrail savaşlarının dördüncüsü olan Yom Kippur savaşında Sovyet Rusların 1963 yılında kullanıma başladığı ilk nesil At-3 Sagger (9K11 Malyutka) Yoğun olarak bu savaşta (1973 Arap-İsrail Savaşı) Sovyetler Mısır ve Suriye’ye satmış olduğu bu anti-tank füzeleriyle Araplar 8 saat içinde İsrail in 100 civarı tank ve zırhlı aracını yok etti.

AT-3 SAGGER

Maruz kalınan bu anti-tank füze saldırılarında artık tankların askeri kullanımı noktasında sonunun geldiği düşünülmeye başlanmıştı. Büyük meblağlarla alınan tanklar bir asker tarafından ucuz bir anti-tank füzesi (bir tankın birim maliyetine göre ucuz) tarafından imha edilebiliyordu. Sovyet Rusya yapımı anti-tank füzeleriyle Arapların İsrail’e ait tankları patlatabilmeleri, anti-tank füzelerine popülerlik kazandırmıştı. Ardında gelişen zırhlar, gelişen anti-tank başlıkları gelişen teknoloji birbirini hep takip etti.

Bu yazıda elimizden geldiği kadar sizlere anti-tank füzelerinin gelişim aşaması ve özelliklerini vermeye çalışacağız.

 

İlk nesil:
Komuta Güdümlü MACLOS

Bu füzelere en güzel örnek AT-3 Sagger dir. Bu füze hedefini bulmak için kumanda kolu gibi bir alet ile bir operatör yardımıyla hedefini bulubiliyordu. Hedefin uzaklığının yüksek isabet oranına etkisi 90% ila 60% olup, elde edilen tecrübelerden hava durumu ve silahçının becerisinin ise bunda 25% ila 2% arasında etki ettiği anlaşılmıştır. Bu yüzden bu iş için operatörün eğitimli olması ve füzenin uçuşu esnasında kullanıcının hareketsiz kalması gerekiyordu. Silahçının verdiği komutlar füzeye silahın arkasında uzayıp giden ince tel kablo sayesinde gönderilmektedir .
En önemli sorun füzenin azami menzile olan uçuş süresinin ortalama 30 saniyeyi bulması (ilk versiyonlarında) olmuştur. Bu süre zarfında hedef kaçış manevrası yapma, duman oluşturma, silahçının olduğu yere ateş açma, herhangi bir engel veya yapının arkasına saklanması için zaman tanımaktaydı.

İkinci nesil

Yarı Otomatik Komuta Güdümlü SACLOS

Nişangâh hedefin bulunduğu yer ile füzenin rotasını hesaplar. Füze ateşlendikten sonra sistem hedefin durumundaki değişikliği ve füzenin tahmini rotasını hesaplamaya devam eder. Roketin hedefe doğrultulması, fırlatıldıktan sonra hedef vurulana kadar operatörün hedefi elektronik işaretleme sistemleri ile sürekli işaretlemesi gerekmektedir.
Eğer füze rotası hedef dışına çıkıyorsa sistem füzeye yeni bir uçuş rotası vererek düzeltme yapar. Bu düzeltmeyi yaparken sistem radyo sinyallerinden veya bir kablodan yararlanır. Radyo sinyali kullanmanın olumsuz yanı düşmanın karıştırıcı sinyal üreten Jammer araçlarından faydalanarak füzeyi hedef dışındaki bir noktaya yönlendirmesidir. Kablolu sistemin ise azami menzili kısıtlıdır.

Örnek: ABD yapımı BGM-71 TOW, Alman-Fransız yapımı Milan, Rus, (AT-4 Spigot) ve Konkurs (AT-5 Spandrel), Fransız-Kanada yapımı ERYX kablo güdümlü tanksavar füzelerine girer.

Tow füzesinde arka kısmında ateşleme ve hedefe odaklanma sistemiyle bağlantıyı sağlayan bir çelik kablo bölümü bulunur. Bu kablo toplu halde durur ve füze ateşlendiğinde açılır. Uzunluğu 3.7 kmdir. Füzenin etkili menzili bu uzunluk kadardır. Füze ateşlendikten sonra optik hedefleme sistemi sayesinde nişangah nereye çevrilirse füze oraya yönelir. Bu tür füzelerin kullanımda engel teşkil edecek durum arazinin engebeli olduğu yerlerde kullanım zorlaşmasıdır. (1970 yılında üretilen füze dünya çapında özellikle Batı ülkeleri arasında en çok kullanılan füze sistemidir. Halen üretimine devam edilmektedir.)

Stryker apc TOW atışı

 

Işın güdümlü SACLOS
Bu sistemininde nişangah düzeneği hedef tarafından yayılan ışımayı takip eder. Bu sistemde üç farklı yol izler. İlki füzenin içerisindeki algılayıcılar operatör tarafından gönderilen hedefleme ışını takip eder. İkincisi füzenin burun kısmında bulunan alıcılar hedeften dönen radar sinyalleri izler. Üçüncü olarak füze hedef tarafıdan yayılan ışınları izler. Füzenin içerisindeki eletronik devreler ışını merkez alarak ilerler. Günümüz gelişmiş ışıtma sistemlerinde füzeyi kullanan kişi bunun için lazer ışınından yararlanmaktadır. Hedef lazer ile işaretlendiktan sonra fırlatılan füzenin başlığında bulunan alıcılar hedef üzerinde bulunan lazer ışınını takip ederler.

Bu füze sınıflarına Rus yapımı Kornet füzeleri girer. Kornet füzelerin ilk defa bir çatışmada resmi olarak görüldüğü yer 2006 İsrail-Lübnan Savaşı dır.Suriye’den temin edildiği düşünülen füzeler Hizbullah güçleri tarafından İsrail güçlerine ait Merkava tanklarına karşı kullanılmıştır.

KORNET ATGM

 

Çok gelişmiş üçüncü nesil

Güdümlü Füzeler

Lazer, elektronik görüş ya da W bandı radyo sinyallerinden faydalanmaktadır. Bu sistemi kullanan füze bir kez hedefine güdümlendikten sonra onu fırlatan operatörün hedefin görüş hattı içinde olması gerekmez. Bu durumun avantajı füzeyi fırlatan operatörün veya aracın fırlatmanın ardından hemen bölgeden ayrılmasını mümkün kılmasıdır. Bu tür füzelere kısaca “Ateşle ve unut” adı verilmektedir. Bu sistemde genellikle hedef hakkındaki tüm bilgiler ateşlenmeden evvel füzeye programlanır. Bu bilgiler hedefin koordinatları, radar ölçümleri, ya da kızılötesi resimlerinden oluşmaktadır. Füze ateşlendikten sonra seyrüsefer sistemi olarak jiroskop, ivmeölçer, GPS, radar, ve kızılötesi görüş aletlerinin bir nevi kombinasyonundan faydalanır.

Ateşle ve unut sistemi kullanan füzeler modern tanklardaki aktif koruma sistemlerine karşı zaaf gösterme durumları vardır. Hem saptırma hem de tehdit mühimmatını imhaya yönelik tedbirlere karşı zayıflık göstermektedir. Bu sistemi kullanan füzeler fiziksel imha gerektiren güdümsüz RPG’nin aksine elektronik müdahaleye açık olsalar da buna mani olacak karşı tedbirlerle de geliştirilebilmektedir.
Örnek olarak ABD Javelin, Hindistan Nag, Alman Pars 3Lr, İsrail Spike füzeleridir.

Javelin atgm

Bazuka, RPG ve LAW (MKE, Har-66) güdüm bulundurmadığından ATGM Sınıfına girmez.

Türkiye ise tanksavar füze ihtiyacını Roketsan üretimi OMTAS(Orta Menzilli Tank Savar), UMTAS (Uzun Menzilli Tank Savar) (Güdüm Kızılötesi Görüntülemeli Arayıcı) L-UMTAS (Güdüm Yarı Aktif Lazer Arayıcı Başlık)
füzeleriyle sağlamaktadır.

UMTAS

LUMTAS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

UMTAS öncelikli taarruz helikopterlerinden kullanım için geliştirilen bir tanksavar füze sistemidir. Stabilize Deniz ve sabit kara platformlarından da kullanılabilir. (Max menzil 8 km- min menzil 400m)

OMTAS (Orta Menzilli Tank Savar) kızılötesi arayıcı başlık ile karadan karaya zırhlı hedeflere karşı kullanılan 4 km menzilli anti-tank füzesidir. Tam Atım Füze, OMTAS sistemine özgü geliştirilen atış platformundan (üç ayak) atılacağı gibi, kara araçlarına açık kule veya kapalı kule şekilde entegre edilerek kara paltformları üzerinden de kullanılabilir.

OMTAS

Minimum 200 metre, maksimum 4.000 metre menzile sahip OMTAS gece-gündüz operasyon yapabilme imkanı sunuyor. At-unut At-güncelle modları sayesinde kullanıcı ister hedefe kilitlenip füzeyi atıyor, isterse füzeyi attıktan sonra hedefi güncelleyerek füzeyi yönlendirebiliyor. Güncel bir sistem olarak Kornet, Tow gibi anti tanklar gibi kamera ile hedefe bakılarak atış yapılmaya ihtiyaç duyulmaksızın kilitlenip atış yapıldıktan sonra füze kendi arayıcı başlığı ile hedefi takip ediyor.

TSK envanterinde bilinen tanksavar füzeleri: ABD: Bgm-71 Tow, Rus Kornet-E, Konkurs, Alman-Fransız yapımı Milan, Fransız-Kanada yapılı ERYX bulunmaktadır.

 

ÖZCAN

Cevap bırakın